Fototerapia a depresja

Najważniejsze informacje w skrócie:

• Fototerapia depresji polega na regularnej ekspozycji na światło o określonym natężeniu i jest stosowana przede wszystkim w przypadku depresji sezonowej (SAD).
• W światłoterapii wykorzystywane są specjalne lampy zapewniające odpowiednie natężenie światła – nie jest to zwykłe oświetlenie domowe.
• Działanie światła wiąże się m.in. z regulacją rytmu okołodobowego, który wpływa na cykl snu i czuwania.
• W przypadku depresji fototerapia może stanowić element postępowania terapeutycznego, ale nie powinna zastępować konsultacji z lekarzem ani zaleconego leczenia.
• Znaczenie mają m.in. natężenie światła, czas ekspozycji, odległość od lampy i pora wykonywania sesji.
• Lampy do fototerapii znajdują zastosowanie również przy zaburzeniach rytmu dobowego, np. związanych z pracą zmianową lub zmianą stref czasowych.

Fototerapia to inaczej leczenie depresji światłem. Światłoterapia ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu. Podczas niej pobudzane są naturalne procesy regeneracyjne, wzmacniające układ odpornościowy czy poprawiające krążenie krwi. Dzięki falom świetlnym można również wpłynąć na kondycję skóry i odpowiednie funkcjonowanie układu nerwowego. Dobroczynnych skutków lamp do fototerapii jest wiele. Światło zastosowane w naszych produktach, np. lampach antydepresyjnych, ma na celu poprawę kondycji psychicznej, regulację snu, ograniczenie problemów z bezsennością, zwiększenie efektywności pracy oraz łagodzenie objawów jet lagu związanego z dalekimi podróżami i zmianą stref czasowych. Światło stosowane w części naszych produktów może być również wykorzystywane w celu zmniejszenia poziomu bilirubiny u noworodków (lampy do fototerapii noworodków).

Światłoterapia a badania naukowe – wpływ fototerapii na depresję

Skuteczność fototerapii w leczeniu depresji jest przedmiotem badań naukowych prowadzonych od wielu lat. Szczególnie dobrze opisano jej zastosowanie w przypadku depresji sezonowej (SAD), której występowanie wiąże się m.in. ze zmianami długości dnia i dostępności naturalnego światła. Zależności pomiędzy ekspozycją na światło a zdrowiem psychicznym analizował m.in. Fotis Papadopoulos z Uniwersytetu Uppsala w Szwecji.

Badania dotyczą przede wszystkim wykorzystania terapii jasnym światłem w przypadku zaburzeń depresyjnych, w tym:

• depresji sezonowej (choroby afektywnej sezonowej, SAD – więcej informacji tutaj),

• innych zaburzeń depresyjnych,

• depresji występującej w okresie ciąży i po porodzie.

Światło odgrywa również istotną rolę w regulacji rytmu okołodobowego. Z tego względu światłoterapia jest analizowana i stosowana także w kontekście problemów związanych ze snem, pracą zmianową czy zmianą stref czasowych (jet lag).

Badania naukowe opisujące wpływ fototerapii na zdrowie

1. Fototerapia, postęp zastosowań w psychiatrii i innych dziedzinach medycyny
2. Wpływ jasnego światła na parametry psychofizjologiczne pracowników zmiany dziennej
3. Short exposure to light treatment improves depression scores in patients with seasonal affective disorder
4. Psychic and somatic anxiety differentially predict response to light therapy in women with seasonal affective disorder
5. Response to light therapy in seasonal affective disorder: personality disorders and temperament as predictors of outcome
6. Leczenie depresji poporodowej - Edra Urban & Partner

Jak światło wpływa na rytm dobowy?

Światło docierające do siatkówki oka jest jednym z najważniejszych bodźców wpływających na regulację wewnętrznego zegara biologicznego. Informacje o świetle są przekazywane za pośrednictwem odpowiednich dróg nerwowych do struktur mózgu odpowiedzialnych za kontrolę rytmu okołodobowego. Zależność między światłem a rytmem dobowym jest jednym z powodów, dla których fototerapia w przypadku depresji jest przedmiotem badań, szczególnie w odniesieniu do jej sezonowej postaci. Istotną rolę w tym procesie odgrywa jądro nadskrzyżowaniowe znajdujące się w podwzgórzu. Pełni ono funkcję głównego zegara biologicznego i uczestniczy w regulacji rytmu snu i czuwania oraz wielu innych procesów zachodzących w organizmie. Bodźce świetlne odbierane przez siatkówkę wpływają również na sygnały regulujące pracę szyszynki i wydzielanie melatoniny – hormonu ściśle związanego z rytmem dobowym. Dzięki temu światło, a także pora i czas ekspozycji na nie, mają znaczenie dla synchronizacji zegara biologicznego z cyklem dnia i nocy.

Czym jest melatonina?

Melatonina to hormon odpowiedzialny za właściwe funkcjonowanie naszego zegara biologicznego. Reguluje nasz rytm dobowy, czyli wpływa na pory snu i czuwania. Za produkcję melatoniny odpowiada szyszynka znajdującą się w międzymózgowiu. Ilość wydzielanej melatoniny jest różna w zależności od pory dnia. W nocy produkcja melatoniny jest znacznie wyższa niż w ciągu dnia, a największe jej stężenie występuje najczęściej pomiędzy północą a godziną 3:00. Jest to związane z mechanizmem wydzielania melatoniny, który powiązany jest z obecnością światła. Za pomocą układu nerwowego trafiają do szyszynki informacje na temat poziomu oświetlenia, a na tej podstawie szyszynka reguluje ilość produkowanej melatoniny. Poziom melatoniny ma więc wpływ na nasz sen, a także komfort naszego życia.

Melatonina a wiek

Rytm dobowy związany z wydzielaniem melatoniny pojawia się dopiero pomiędzy 6. a 9. tygodniem życia i w pełni wykształca się do 27. tygodnia. Ilość produkowanej melatoniny zależy również od wieku. U dzieci synteza tego hormonu jest trzykrotnie większa niż u dorosłych. Po 80. roku życia, stężenie melatoniny znacznie spada i jest od 5 do 10 razy mniejsze niż u młodych osób. Jedną z przyczyn tego zjawiska jest wapnienie struktur szyszynki wraz z wiekiem. Z tego powodu osoby starsze często skarżą się na problemy ze snem. Brak snu jest jednak bardzo szkodliwy dla organizmu. Bezsenność ma wpływ na pogorszenie kondycji zarówno fizycznej jak i psychicznej, a także nasilenie objawów chorób współistniejących.

Wpływ melatoniny na organizm i zaburzenia związane z melatoniną

Melatonina jest metabolizowana głównie w wątrobie, a jej metabolity są wydalane z moczem i kałem. Działanie melatoniny polega na uczestniczeniu w regulacji rytmu dobowego i zegara biologicznego. Melatonina poprawia sen fizjologiczny, a także ma zdolność wymiatania wolnych rodników tlenowych. W przypadku osób pracujących w trybie zmianowym rytm dobowy i procesy wydzielania melatoniny ulegają zaburzeniom. Nasz zegar biologiczny ulega rozregulowaniu, co może prowadzić do wielu chorób, w tym do chorób nowotworowych, cukrzycy oraz nadwagi i otyłości. Wzrost poziomu melatoniny powoduje, że jesteśmy senni, a organizm potrzebuje odpoczynku. Dodatkowo melatonina bierze udział w stabilizowaniu temperatury ciała i regulacji pracy tarczycy. Melatonina jest także antyoksydantem, przez co uniemożliwia wolnym rodnikom uszkadzanie białek, lipidów czy kwasów nukleinowych w naszym organizmie. Poziom tego hormonu ma również wpływ na niektóre choroby psychiczne. Obniżony poziom melatoniny obserwuje się bowiem m.in. u pacjentów z depresją, schizofrenią czy u osób uzależnionych od alkoholu.

CZY WIESZ, ŻE:

W południe, w trakcie słonecznego letniego dnia, natężenie oświetlenia może wynosić około 100 000 luksów. Jesienią, zimą i wczesną wiosną, kiedy niebo jest zachmurzone, natężenie światła może być znacznie niższe. W pomieszczeniach domowych i biurowych również jest ono zdecydowanie mniejsze niż na zewnątrz. Ilość światła docierającego do naszych oczu ma znaczenie dla regulacji rytmu dobowego, a tym samym m.in. dla cyklu snu i czuwania. Zależność ta ma znaczenie również wtedy, gdy analizowana jest fototerapia w leczeniu depresji, szczególnie jej sezonowej postaci, związanej z okresami ograniczonego dostępu do naturalnego światła.

JEŚLI CHCESZ MIEĆ WPŁYW NA SWOJE SAMOPOCZUCIE I ZDROWIE KLIKNIJ TUTAJ I ZAPOZNAJ SIĘ Z NASZĄ OFERTĄ LAMP ANTYDEPRESYJNYCH

FAQ

Czy fototerapia pomaga przy depresji?

Fototerapia depresji jest najlepiej udokumentowana w przypadku choroby afektywnej sezonowej (SAD). Terapia jasnym światłem może być również wykorzystywana w innych zaburzeniach depresyjnych, jednak sposób postępowania powinien być dopasowany do sytuacji pacjenta. Przy utrzymujących się objawach depresji wskazana jest konsultacja ze specjalistą.

Na czym polega fototerapia depresji?

Terapia polega na ekspozycji na światło emitowane przez przeznaczoną do tego lampę. Światło oddziałujące na siatkówkę uczestniczy w regulacji rytmu okołodobowego organizmu. Podczas sesji nie trzeba bezpośrednio wpatrywać się w źródło światła – urządzenie powinno być używane zgodnie z instrukcją producenta.

Jak długo trwa fototerapia przy depresji?

Czas i częstotliwość sesji zależą m.in. od parametrów wykorzystywanej lampy oraz indywidualnych zaleceń. Znaczenie ma także pora ekspozycji na światło. Nie należy samodzielnie zakładać, że dłuższa sesja przyniesie lepsze rezultaty.

Czy fototerapia depresji może zastąpić inne leczenie?

Nie należy samodzielnie rezygnować z leczenia zaleconego przez lekarza na rzecz światłoterapii. W przypadku depresji fototerapia może być stosowana jako jedna z metod postępowania, a jej miejsce w terapii zależy m.in. od rodzaju zaburzenia, nasilenia objawów i sytuacji konkretnej osoby.

Czy do fototerapii depresji można wykorzystać zwykłą lampę?

Zwykłe oświetlenie domowe nie jest odpowiednikiem lampy przeznaczonej do światłoterapii. Urządzenia do fototerapii mają określone parametry, w tym natężenie światła. Wybierając lampę, warto sprawdzić jej specyfikację oraz zalecenia dotyczące odległości i czasu ekspozycji.