Lampy antydepresyjne - ich rodzaje i działanie

Najważniejsze informacje w skrócie:

• Lampy antydepresyjne wykorzystują jasne światło do wspierania regulacji rytmu dobowego.
• Wiele modeli zapewnia natężenie światła na poziomie 10 000 lx przy określonej odległości.
• Dostępne są m.in. lampy stojące, sufitowe i wieszane oraz modele zasilane sieciowo lub akumulatorowo.
• Czas sesji i odległość od źródła światła należy dostosować do parametrów urządzenia i zaleceń producenta.
• Światłoterapia znajduje zastosowanie m.in. w depresji sezonowej oraz wybranych zaburzeniach rytmu dobowego.

Wybór urządzenia do fototerapii nie jest trudny, chociaż w pierwszej chwili ilość dostępnych na rynku modeli może przytłoczyć. Dla ułatwienia przygotowaliśmy krótkie zestawienie, w którym omawiamy najpopularniejsze lampy antydepresyjne, a konkretnie ich rodzaje oraz działanie. Przypominamy, że o tym, czym jest światłoterapia, pisaliśmy we wcześniejszych publikacjach.

Lampy antydepresyjne – działanie

Urządzenia do terapii światłem działają tak, jak wszystkie inne źródła światła. Lampy terapeutyczne za pomocą diod elektroluminescencyjnych emitują światło o określonym kolorze, temperaturze barwowej i długości fali. Jedyną różnicą między tego rodzaju urządzeniem a zwykłym oświetleniem domowym jest to, że światło jest jak najbardziej zbliżone do naturalnego.

Ekspozycja na jasne światło wpływa na rytm dobowy i wydzielanie melatoniny, czyli hormonu uczestniczącego w regulacji cyklu snu i czuwania. Mechanizm ten wykorzystuje się m.in. w światłoterapii depresji sezonowej. Wiele lamp przeznaczonych do fototerapii zapewnia natężenie 10 000 luksów (lx) przy określonej przez producenta odległości od urządzenia. Wartość ta znacznie przewyższa natężenie typowego oświetlenia domowego. Profesjonalne lampy terapeutyczne nie emitują bowiem szkodliwego promieniowania UV.

Rodzaje lamp antydepresyjnych

Lampy terapeutyczne dzielimy na kilka grup, w zależności od przyjętego kryterium.

Wyróżniamy modele:

• sufitowe – na pierwszy rzut oka niczym nie różnią się od tradycyjnego oświetlenia domowego. Za sprawą klasycznego wyglądu mogą służyć jednocześnie jako urządzenie do terapii światłem, jak i oświetlenie pomieszczenia. Sprawdzają się w przypadkach, gdy zalecone są długie sesje terapeutyczne;
• stojące – to najpopularniejsza grupa urządzeń do fototerapii. Są mobilne, cechują się niewielkimi rozmiarami oraz wygodą użytkowania. Można postawić je tam, gdzie spędza się czas, i w wybranym miejscu zażyć sesję fototerapeutyczną;
• wieszane – mogą posłużyć jednocześnie jako ozdobny kinkiet oraz urządzenie do fototerapii. Nie trzeba wygospodarowywać na nie dodatkowej przestrzeni w domu.

Urządzenia odróżnia się od siebie także ze względu na sposób zasilania. Wyróżniamy modele akumulatorowe oraz sieciowe. Te, które należą do pierwszej grupy, należy naładować przed sesją. Modele sieciowe wymagają natomiast podłączenia do gniazdka podczas użytkowania.

Zasady bezpiecznego i efektywnego użycia lamp terapeutycznych

Mimo że fototerapia uchodzi za bezpieczną, jej skuteczność i brak efektów ubocznych są zależne od przestrzegania kilku podstawowych zasad. Używanie lamp terapeutycznych wymaga zachowania właściwego dystansu, najczęściej mieszczącego się w przedziale 50-70 centymetrów od twarzy. Ważne jest, aby nie patrzeć w źródło światła bezpośrednio. Zaleca się prowadzenie sesji przez około 30 minut dziennie, używając lamp o natężeniu 10 000 lx. Najlepszą porą na terapię jest poranek, najlepiej w ciągu pierwszej godziny po przebudzeniu. Niektóre lampy do światłoterapii są wyrobami medycznymi, dlatego przed zakupem warto sprawdzić status konkretnego urządzenia. W przypadku chorób oczu, przyjmowania leków zwiększających wrażliwość na światło lub innych wątpliwości dotyczących stanu zdrowia przed rozpoczęciem światłoterapii warto skonsultować się z lekarzem.

Lampy antydepresyjne LED

Obecnie dostępne na rynku urządzenia do fototerapii wykonywane są w zdecydowanej większości w technologii LED. Oznacza to, że źródłem światła są w nich energooszczędne diody elektroluminescencyjne, które zużywają stosunkowo niewiele energii. W dalszym ciągu istnieje również możliwość zakupu lampy ze świetlówkami. Jest to starsza technologia stosowana wyłącznie w modelu Fotovita.

Szersze zastosowanie lamp terapeutycznych

Warto wiedzieć, że lampy terapeutyczne nie są wykorzystywane wyłącznie w światłoterapii depresji sezonowej. Mają one wszechstronne zastosowanie i pozytywnie oddziałują na ogólne samopoczucie – terapia światłem posiada bowiem wiele zalet. Regularne seanse z użyciem lamp terapeutycznych wspierają regulację snu oraz przyczyniają się do walki z bezsennością. Ponadto poprawiają poziom energii i zwiększają koncentrację w ciągu dnia. Lampy terapeutyczne są również bardzo pomocne w łagodzeniu objawów tak zwanego “jet lagu” oraz w synchronizacji rytmu dobowego u osób pracujących na nocnych zmianach. Dzięki temu stają się one sprzętem, który podnosi jakość życia w wielu codziennych sytuacjach!

FAQ

Jak wybrać lampę antydepresyjną?

Przy wyborze warto sprawdzić przede wszystkim natężenie światła oraz odległość, przy której urządzenie osiąga deklarowaną wartość. Znaczenie mają również wielkość powierzchni świecącej, sposób zasilania i możliwość ustawienia lampy w miejscu, w którym będzie używana. Należy także zapoznać się z przeznaczeniem konkretnego modelu i instrukcją producenta.

Jak długo korzystać z lampy antydepresyjnej?

Czas pojedynczej sesji zależy m.in. od natężenia światła i odległości użytkownika od lampy. Przy natężeniu 10 000 lx często stosuje się około 30-minutowe sesje, jednak nie jest to uniwersalna wartość dla wszystkich urządzeń. Należy przestrzegać czasu i odległości wskazanych przez producenta danego modelu.

Kiedy najlepiej korzystać z lampy do światłoterapii?

Światłoterapię często stosuje się rano, ponieważ ekspozycja na jasne światło może wpływać na rytm dobowy. Odpowiednia pora sesji zależy jednak również od celu stosowania światłoterapii i indywidualnego rytmu snu i czuwania.

Czy lampa antydepresyjna emituje promieniowanie UV?

Lampy przeznaczone do światłoterapii powinny być zaprojektowane tak, aby ograniczać ekspozycję użytkownika na promieniowanie UV. W zależności od zastosowanej technologii promieniowanie ultrafioletowe może być filtrowane lub źródło światła może go nie emitować. Informację dotyczącą konkretnego urządzenia należy sprawdzić w jego specyfikacji.